دیپلماسی اقتصادی؛ مطالبه مشترک انبوه‌سازان برای فتح بازارهای جهانی

به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، اعضای هیات‌مدیره انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران در نشستی با دکتر کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه، ظرفیت‌های حضور شرکت‌های ایرانی در پروژه‌های ساختمانی روسیه و توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی را بررسی کردند. جلالی در این دیدار با تاکید بر اینکه «توان فنی و اجرایی شرکت‌های ایرانی باید به بازارهای بین‌المللی راه پیدا کند»، از گسترش همکاری‌های اقتصادی در این حوزه استقبال کرد؛ نشستی که در آن فعالان صنعت ساختمان نیز مهم‌ترین مطالبات خود برای ورود به بازارهای خارجی و رفع موانع پیش‌روی بخش خصوصی را مطرح کردند.

انبوه‌سازان ایرانی توان رقابت جهانی دارند، بروکراسی دست‌وپای بخش خصوصی را بسته است

رامین گوران، رئیس انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، در ابتدای این نشست با تشریح ظرفیت‌های انجمن گفت تاکنون حدود یک‌هزار و ۴۰۰ عضو در این انجمن جذب شده‌اند که نزدیک به ۵۰ درصد آن‌ها به‌صورت فعال در حوزه ساخت‌وساز فعالیت می‌کنند و در میان آن‌ها شرکت‌های توانمند و صاحب‌نامی حضور دارند که اجرای پروژه‌های بزرگ را در کارنامه خود ثبت کرده‌اند.

وی با اشاره به اینکه انجمن براساس ماموریت‌های وزارت راه و شهرسازی، شرکت‌های عضو را بر اساس توان فنی، مالی و اجرایی رتبه‌بندی می‌کند، افزود این اقدام باعث می‌شود ظرفیت واقعی بخش خصوصی در اجرای پروژه‌های ملی و ماموریت‌های حاکمیتی به‌درستی شناسایی و مورد استفاده قرار گیرد.

گوران تاکید کرد اعضای انجمن تنها مجری پروژه‌ها نیستند، بلکه بسیاری از آن‌ها توان تأمین مالی پروژه‌های بزرگ را نیز دارند و بدون اتکا به منابع دولتی، پروژه‌های چند هزار واحدی را با سرمایه خود اجرا می‌کنند؛ ظرفیتی که به گفته او هنوز آن‌گونه که باید معرفی نشده است.

رئیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران با بیان اینکه شرکت‌های ایرانی توان رقابت با شرکت‌های بزرگ خارجی را دارند، اظهار کرد تاکنون نتوانسته‌ایم این توانمندی را به دستگاه‌های تصمیم‌گیر و بازارهای بین‌المللی معرفی کنیم، در حالی که فعالان صنعت ساختمان ایران از دانش و تجربه کافی برای حضور در پروژه‌های بزرگ خارجی برخوردارند.

وی با اشاره به سوابق فعالیت انجمن در اجرای پروژه‌های مسکن مهر، مسکن اجتماعی، اقدام ملی و نهضت ملی مسکن گفت هزاران واحد مسکونی توسط اعضای انجمن در حال ساخت است و این تجربه می‌تواند در پروژه‌های خارج از کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.

گوران در ادامه با انتقاد از سیاست‌های دستوری در حوزه مسکن گفت تجربه نشان داده نسخه‌های دستوری نتیجه مطلوبی نداشته‌اند و اگر از ظرفیت واقعی توسعه‌گران و انبوه‌سازان استفاده شود، می‌توان شهرک‌هایی با کیفیت و استانداردهای قابل افتخار برای مردم احداث کرد.

همکاری مشترک با وزارت میراث فرهنگی برای اجرای پروژه‌های ترکیبی

وی همچنین از آغاز همکاری مشترک با وزارت میراث فرهنگی برای اجرای پروژه‌های ترکیبی هتل، تجاری و اداری در شهرهای گردشگری و زیارتی خبر داد و گفت آیین‌نامه‌های این همکاری نیز تدوین شده است.

رئیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران بخش مهمی از سخنان خود را به حضور در بازارهای خارجی اختصاص داد و اظهار کرد اعضای انجمن علاقه‌مند به اجرای پروژه‌های برون‌مرزی هستند، اما برای ورود موفق به این بازارها به حمایت وزارت امور خارجه و تسهیل ارتباطات بین‌المللی نیاز دارند.

وی با اشاره به تجربه فعالیت برخی شرکت‌های ایرانی در سوریه، روسیه، تاجیکستان، ازبکستان و عمان گفت تعدادی از فعالان صنعت ساختمان در این کشورها با مشکلات متعددی روبه‌رو شدند و حتی بخشی از تجهیزات و سرمایه‌های آن‌ها بازنگشت، اما با وجود این تجربه‌ها همچنان اعتقاد داریم بازارهای خارجی ظرفیت مناسبی برای صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران دارند.

گوران افزود امروز در بسیاری از کشورهای منطقه از جمله عمان، بخش عمده خدمات فنی و مهندسی توسط شرکت‌های خارجی ارائه می‌شود، در حالی که شرکت‌های ایرانی نیز توان حضور در این بازارها را دارند و تنها به حمایت‌های دیپلماتیک و اقتصادی نیازمند هستند.

وی همچنین با اشاره به ایجاد سازوکارهای جدید همکاری اقتصادی میان ایران و برخی کشورها از جمله روسیه، شکل‌گیری بسترهای مالی مشترک را عاملی برای تسهیل حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای خارجی دانست.

رئیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران در پایان با انتقاد از فربه‌شدن سازمان‌ها و افزایش دستورالعمل‌ها، عوارض و هزینه‌های تحمیل‌شده به فعالان صنعت ساختمان گفت امروز بخش خصوصی بیش از هر چیز از تعدد مقررات آسیب می‌بیند و اگر این موانع کاهش یابد و از ظرفیت شرکت‌های ایرانی در بازارهای جهانی حمایت شود، صنعت ساختمان می‌تواند به یکی از مهم‌ترین بخش‌های ارزآور کشور تبدیل شود.

صادرات خدمات فنی و مهندسی در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، یکی از ابزارهای مهم ارزآوری و توسعه اقتصادی محسوب می‌شود. شرکت‌های ساختمانی این کشورها معمولا با حمایت دولت‌ها، بانک‌های توسعه‌ای و دستگاه دیپلماسی وارد بازارهای بین‌المللی می‌شوند. فعالان صنعت ساختمان ایران نیز معتقدند که توان فنی لازم برای حضور در این بازارها وجود دارد، اما بدون ایجاد بسترهای حقوقی، مالی و سیاسی، رقابت با شرکت‌های بین‌المللی دشوار خواهد بود.

حضور ضعیف در بازارهای خارجی، اعتبار سایر صنایع را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد

در ادامه نشست، حمیدرضا فربودمنش، خزانه‌دار انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، با تأکید بر اهمیت کیفیت حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای خارجی گفت اگر قرار است انبوه‌سازان ایرانی در خارج از کشور فعالیت کنند، باید با توان، برنامه‌ریزی و آمادگی کامل وارد این عرصه شوند تا حضوری موفق و اثرگذار داشته باشند.

وی افزود: حضور ضعیف شرکت‌های ایرانی در خارج از کشور تنها به صنعت ساختمان آسیب نمی‌زند، بلکه می‌تواند بر اعتبار سایر بخش‌های اقتصادی از جمله صادرات کالا، خدمات فنی و مهندسی و حتی بازرگانی کشور نیز تأثیر منفی بگذارد.

خزانه‌دار انجمن انبوه‌سازان در پایان از برگزاری این نشست و فراهم شدن زمینه گفت‌وگوی مستقیم فعالان صنعت ساختمان با مسئولان وزارت امور خارجه قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد این تعاملات به توسعه حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای بین‌المللی منجر شود.

امروزه رقابت در بازارهای جهانی تنها بر پایه قیمت یا توان اجرایی شکل نمی‌گیرد؛ اعتبار حرفه‌ای، کیفیت اجرای پروژه‌ها، پایبندی به تعهدات و حمایت‌های دیپلماتیک نیز از عوامل تعیین‌کننده موفقیت شرکت‌ها به شمار می‌روند. از همین رو، ورود موفق به بازارهای خارجی نیازمند برنامه‌ای فراتر از توان ساخت است؛ برنامه‌ای که از شناخت بازارهای هدف آغاز می‌شود و با حمایت‌های حقوقی، مالی و سیاسی ادامه پیدا می‌کند.

حضور در بازارهای خارجی، راهی برای حفظ توان شرکت‌های ایرانی و انتقال فناوری است

مهدی زرقانی، دبیر انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، با ترسیم تصویری از شرایط امروز صنعت ساختمان کشور، گفت این صنعت در سال‌های اخیر یکی از سخت‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشته و شرایط نامناسب اقتصادی موجب شده بخش قابل توجهی از سرمایه‌ها به سمت بازارهای زودبازده و فعالیت‌های غیرمولد حرکت کند.

وی با بیان اینکه با وجود همه این مشکلات، اعضای انجمن همچنان در نقاط مختلف کشور فعال هستند، اظهار کرد: هم‌اکنون حدود سه میلیون مترمربع پروژه ساختمانی توسط اعضای انجمن در شمال، جنوب، شرق و غرب کشور در دست اجراست که ارزش سرمایه در گردش آن به بیش از ۵۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد.

زرقانی، نبود بستر مناسب سیاسی و اقتصادی و همچنین فقدان امنیت اقتصادی برای سرمایه‌گذاری را از مهم‌ترین دغدغه‌های بخش خصوصی عنوان کرد و افزود: فعالان صنعت ساختمان امروز بیش از هر زمان دیگری با شرایطی روبه‌رو هستند که تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی بلندمدت را دشوار کرده است.

وی ادامه داد: افزایش شدید قیمت مصالح ساختمانی و غیرقابل پیش‌بینی شدن هزینه‌های اجرای پروژه‌ها باعث شده برآورد زمان و هزینه نهایی بسیاری از طرح‌ها امکان‌پذیر نباشد و این موضوع ریسک سرمایه‌گذاری را افزایش داده است.

دبیر انجمن انبوه‌سازان با بیان اینکه ورود به بازارهای بین‌المللی صرفا با هدف توسعه فعالیت اقتصادی نیست، گفت: نخستین هدف ما ارزآوری برای کشور و ایجاد منابع مالی جدید است تا بتوانیم شرکت‌های ساختمانی را در داخل کشور فعال و پویا نگه داریم و همچنان در مسیر توسعه و آبادانی ایران نقش‌آفرین باشیم.

زرقانی هدف دوم را ارتقای دانش فنی صنعت ساختمان دانست و افزود: ایران در حوزه معماری و طراحی جایگاه قابل قبولی دارد، اما در برخی روش‌های صنعتی‌سازی ساختمان نیازمند بهره‌گیری از فناوری‌های روز دنیا هستیم.

وی از برنامه انجمن برای همکاری مشترک با شرکت‌های معتبر خارجی خبر داد و گفت: تشکیل جوینت‌ونچر با شرکت‌های بین‌المللی می‌تواند علاوه بر انتقال دانش فنی و فناوری‌های نوین، زمینه ارتقای کیفیت ساخت‌وساز در کشور را نیز فراهم کند.

زرقانی در پایان با تاکید بر نقش وزارت امور خارجه در توسعه همکاری‌های اقتصادی اظهار کرد: انتظار داریم دستگاه دیپلماسی زمینه آشنایی انبوه‌سازان با بازارهای هدف، فرصت‌های سرمایه‌گذاری و پروژه‌های بین‌المللی را فراهم کند تا اعضای انجمن بتوانند به‌صورت منسجم و هدفمند در بازارهای خارجی حضور پیدا کنند.

بررسی تجربه کشورهای موفق در صادرات خدمات فنی و مهندسی نشان می‌دهد حضور در بازارهای خارجی تنها به معنای اجرای پروژه نیست. بسیاری از شرکت‌های بزرگ ساختمانی جهان، از طریق مشارکت‌های بین‌المللی، انتقال فناوری و اجرای پروژه‌های مشترک، توانسته‌اند دانش فنی خود را ارتقا دهند و جایگاه خود را در بازارهای جهانی تثبیت کنند؛ مسیری که فعالان صنعت ساختمان ایران نیز آن را دنبال می‌کنند.

انبوه‌سازان ایرانی باید در بازار روسیه توسعه‌گر باشند، نه صرفا پیمانکار

حجت‌الله عزیزی، عضو هیات‌مدیره انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، با اشاره به ظرفیت‌های بالای فعالان صنعت ساختمان کشور گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات این است که بسیاری از انبوه‌سازان شناخت کافی از فرصت‌های سرمایه‌گذاری و فعالیت در سایر کشورها ندارند و همین مسئله باعث شده حضور آنان در بازارهای بین‌المللی محدود بماند.

وی با بیان اینکه صنعت ساختمان ایران همواره در شرایط دشوار اقتصادی فعالیت کرده است، افزود: فعالان این حوزه طی سال‌های گذشته آموخته‌اند پروژه‌های بزرگ را در فضای پرریسک و پرابهام مدیریت کنند و همین تجربه می‌تواند در بازارهای خارجی به یک مزیت رقابتی تبدیل شود.

عزیزی با اشاره به تجربیات به‌دست‌آمده در تعاملات اقتصادی با روسیه، انضباط مالی حاکم بر این کشور را یکی از مزیت‌های مهم آن دانست و گفت این شرایط، امنیت و اطمینان بیشتری برای سرمایه‌گذاران خارجی ایجاد می‌کند و می‌تواند بستر مناسبی برای حضور شرکت‌های ایرانی باشد.

وی از وزارت امور خارجه خواست شرایطی فراهم شود تا شرکت‌های ایرانی تنها در قالب پیمانکار وارد پروژه‌های روسیه نشوند، بلکه بتوانند به‌عنوان توسعه‌گر در پروژه‌های ساختمانی حضور پیدا کنند.

عضو هیأت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان تاکید کرد حضور توسعه‌گران ایرانی در بازار روسیه علاوه بر ایجاد فرصت‌های جدید برای صنعت ساختمان، می‌تواند به توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی و افزایش ارزآوری برای کشور نیز منجر شود.

در سال‌های اخیر، بسیاری از شرکت‌های ساختمانی منطقه تلاش کرده‌اند از جایگاه پیمانکار صرف فاصله بگیرند و به توسعه‌گر پروژه تبدیل شوند؛ تغییری که علاوه بر افزایش سهم اقتصادی شرکت‌ها، امکان حضور موثرتر در تصمیم‌گیری، سرمایه‌گذاری و مدیریت پروژه‌ها را نیز فراهم می‌کند. این همان رویکردی است که فعالان صنعت ساختمان ایران نیز بر آن تأکید دارند.

توان انبوه‌سازان ایرانی باید به بازارهای بین‌المللی راه پیدا کند

در پایان این نشست، کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه، با قدردانی از فعالیت‌های انجمن انبوه‌سازان، گزارش ارائه‌شده از سوی این انجمن را از نظر کیفیت، کمیت و گستره فعالیت‌ها امیدوارکننده توصیف کرد و گفت این گزارش نشان می‌دهد انبوه‌سازان ایرانی به توانمندی قابل توجهی در صنعت ساختمان دست یافته‌اند.

وی با اشاره به نقش بخش خصوصی در توسعه مسکن افزود: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های انبوه‌سازان این است که با اتکا به توان و سرمایه خود وارد عرصه تولید مسکن می‌شوند و این موضوع از ارزشمندترین فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی به شمار می‌رود، زیرا تأمین مسکن آرامش و امنیت خانواده‌ها را به همراه دارد.

سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه با اشاره به نوسانات اقتصادی و افزایش قیمت مصالح ساختمانی اظهار کرد: تغییرات شدید قیمت‌ها، هم هزینه اجرای پروژه‌ها را افزایش می‌دهد و هم خرید مسکن را برای مردم دشوارتر می‌کند و این مسئله از چالش‌های جدی صنعت ساختمان کشور است.

جلالی ادامه داد: انبوه‌سازان به دلیل تجربه، توان فنی و ظرفیت اجرایی خود، پشتوانه‌ای ارزشمند برای دولت در حل بخشی از مشکلات حوزه مسکن هستند و باید از این ظرفیت به‌درستی استفاده شود.

وی با تأکید بر اینکه تولید مسکن یکی از فعالیت‌های مولد اقتصاد است، گفت: برخلاف فعالیت‌های سوداگرانه، ساخت مسکن علاوه بر ایجاد ارزش افزوده، یکی از نیازهای اساسی جامعه را تأمین می‌کند و به همین دلیل شایسته حمایت بیشتری از سوی دولت و حاکمیت است.

سفیر ایران در روسیه همچنین از برنامه انجمن برای حضور در بازارهای خارجی استقبال کرد و افزود: با توجه به تجربه و پیشرفت شرکت‌های ایرانی در صنعت ساختمان، حضور آنان در پروژه‌های بین‌المللی اقدامی ارزشمند است و ظرفیت‌های مناسبی برای توسعه همکاری‌های اقتصادی و فنی میان ایران و سایر کشورها، به‌ویژه روسیه، وجود دارد.

وی تأکید کرد توان فنی و اجرایی شرکت‌های ایرانی باید با حمایت‌های لازم به بازارهای بین‌المللی راه پیدا کند و این ظرفیت می‌تواند به فرصتی برای توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی و ارزآوری برای کشور تبدیل شود.

آنچه در این نشست بیش از هر موضوع دیگری مورد تاکید قرار گرفت، عزم مشترک بخش خصوصی و دستگاه دیپلماسی برای توسعه حضور انبوه‌سازان ایرانی در بازارهای بین‌المللی بود. حاضران با تاکید بر ظرفیت فنی، اجرایی، مالی و مدیریتی شرکت‌های ایرانی، کاهش موانع داخلی، تقویت ارتباطات بین‌المللی و حمایت‌های دیپلماتیک را از الزامات گسترش صادرات خدمات فنی و مهندسی دانستند.

همچنین بر ضرورت برنامه‌ریزی برای اعزام هیات‌های تخصصی به روسیه و دیگر بازارهای هدف، بازدید میدانی از پروژه‌ها، آشنایی نزدیک با ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری و برگزاری نشست‌های مشترک با فعالان اقتصادی این کشورها تاکید شد. حمایت سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه از این رویکرد، نویدبخش فصل تازه‌ای از همکاری میان انجمن انبوه‌سازان و دستگاه دیپلماسی است؛ همکاری‌ای که می‌تواند مسیر حضور شرکت‌های ایرانی در پروژه‌های بین‌المللی و توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی را هموارتر از گذشته کند.