به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان استان تهران به نقل از ایرنا، در سالهای اخیر صنعت ساختمان در جهان دستخوش تحولاتی بنیادین شده است؛ تحولاتی که دیگر صرفاً به استفاده از مصالح جدید یا تجهیزات پیشرفته محدود نمیشود، بلکه شیوه طراحی، اجرا، مدیریت پروژه و حتی مهارتهای مورد نیاز نیروی انسانی را نیز متحول کرده است. حرکت به سمت صنعتیسازی، ساختمانهای کممصرف، فناوریهای هوشمند، روشهای نوین اجرا و الزامات روزافزون ایمنی و کیفیت، نقش سرمایه انسانی را بیش از هر زمان دیگری برجسته کرده است.
در ایران نیز اگرچه حرکت به سمت ساختوساز صنعتی و بهرهگیری از فناوریهای نوین آغاز شده، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند مهمترین حلقه مفقوده این تحول، تربیت نیروی انسانی متخصص و متناسب با نیازهای جدید صنعت ساختمان است. موضوعی که بدون همافزایی میان سیاستگذاران، نهادهای آموزشی و تشکلهای تخصصی، دستیابی به اهدافی همچون افزایش بهرهوری، کاهش مصرف انرژی، ارتقای کیفیت ساخت، کاهش هزینههای تمامشده و افزایش عمر مفید ساختمانها را با چالش مواجه خواهد کرد.
همزمان با هفته ملی مهارت، با رامین گوران، رئیس انجمن صنفی انبوهسازان ساختمان استان تهران، درباره آینده مهارتآموزی در صنعت ساختمان، الزامات توسعه سرمایه انسانی و نقش دولت و بخش خصوصی در تربیت نیروهای متخصص گفتوگو کردهایم.
وی اظهارداشت: اگر بخواهیم یکی از مهمترین چالشهای پیش روی صنعت ساختمان ایران را نام ببریم، بسیاری از افراد به مشکلات اقتصادی، کمبود سرمایه یا نوسانات بازار اشاره میکنند؛ اما از نگاه من، یکی از اساسیترین چالشها، کمبود نیروی انسانی متخصص و متناسب با فناوریهای نوین ساخت است.
وی بیانداشت: صنعت ساختمان دیگر مانند گذشته نیست. امروز ساختمان فقط مجموعهای از بتن، فولاد و آجر نیست، بلکه محصولی فناورانه است که باید همزمان پاسخگوی الزامات ایمنی، بهرهوری انرژی، کیفیت ساخت، دوام، سرعت اجرا، حفظ محیطزیست و آسایش بهرهبرداران باشد. طبیعی است که ساخت چنین محصولی به نیروهایی نیاز دارد که علاوه بر تجربه، از دانش فنی روز نیز برخوردار باشند.
این مقام صنفی درخصوص اینکه چه عواملی این تغییر را رقم زده است، افزود: امروز دنیا وارد نسل جدیدی از ساختوساز شده است. صنعتیسازی، دیجیتالی شدن فرآیندهای ساخت، استفاده از مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)، قطعات پیشساخته، فناوریهای نوین تأسیسات، مصالح پیشرفته، ساختمانهای کممصرف و هوشمند، همگی نشان میدهد که صنعت ساختمان دیگر یک صنعت سنتی نیست.
وی ادامهداد: در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، رقابت سازندگان صرفاً بر سر قیمت نیست؛ بلکه بر سر بهرهوری، کیفیت، سرعت تحویل پروژه، کاهش مصرف انرژی، کاهش ضایعات و افزایش عمر مفید ساختمان است. ایران نیز اگر میخواهد در این مسیر حرکت کند، ناگزیر است همگام با این تحولات، نظام آموزش نیروی انسانی خود را نیز متحول کند.
گوران تاکید کرد: امروز بازار کار ساختمان بیش از هر زمان دیگری به نیروهای دارای صلاحیت حرفهای نیاز دارد. بسیاری از سیستمهای نوین ساختمانی، از سازههای صنعتی و فناوریهای سبکسازی گرفته تا سیستمهای نوین تأسیسات، عایقهای حرارتی و صوتی، نماهای خشک، تجهیزات هوشمند و فناوریهای مدیریت انرژی، دستورالعملهای تخصصی اجرا دارند.
وی ادامهداد: این فناوریها با روشهای سنتی قابل اجرا نیستند. اگر نیرویی آموزش ندیده باشد، حتی بهترین مصالح و پیشرفتهترین تجهیزات نیز نمیتوانند عملکرد واقعی خود را نشان دهند. در چنین شرایطی نهتنها سرمایه سازنده هدر میرود، بلکه ممکن است ایمنی ساختمان، کیفیت اجرا و حتی جان بهرهبرداران نیز با خطر مواجه شود.
رئیس انجمن انبوهسازان استان تهران خاطرنشانکرد: بنابراین امروز کیفیت اجرای پروژه، به اندازه کیفیت طراحی و کیفیت مصالح اهمیت پیدا کرده است.
وی در پاسخ به اینکه در این شرایط، نقش مهارتآموزی چیست؟ گفت: مهارتآموزی دیگر یک برنامه آموزشی ساده نیست؛ بلکه یکی از ارکان توسعه صنعت ساختمان است. هر فناوری جدیدی که وارد کشور میشود باید همراه با استانداردهای آموزشی، دستورالعملهای اجرایی، نظام ارزیابی مهارت و گواهینامههای حرفهای باشد.
گوران تصریح کرد: بدون آموزش، انتقال فناوری کامل نخواهد شد. تجربه کشورهای موفق نیز همین موضوع را نشان میدهد؛ آنها پیش از توسعه صنعتیسازی، روی توسعه سرمایه انسانی سرمایهگذاری کردهاند. فناوری و نیروی انسانی باید همزمان رشد کنند.
وی در ادامه درباره اینکه چه دستگاههایی باید در این مسیر نقشآفرینی کنند، اظهارداشت: این موضوع نیازمند یک همکاری ملی است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور، مسئولیت مهمی در تربیت نیروی انسانی دارند، اما برای موفقیت، باید تعامل مؤثری با وزارت راه و شهرسازی، انجمنهای تخصصی، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و سازندگان حرفهای برقرار شود.
وی معتقد است سرفصلهای آموزشی باید متناسب با نیازهای واقعی پروژههای امروز تدوین شود، نه بر اساس فناوریهای دیروز. لازم است فناوریهای نوین و روشهای اجرایی موفق در جهان بهصورت مستمر رصد شوند، با شرایط اقلیمی، مقررات ملی ساختمان و ظرفیتهای صنعتی ایران تطبیق یابند و سپس به دورههای آموزشی کاربردی تبدیل شوند.
این مقام صنفی در همین زمینه خاطرنشانکرد: انجمنهای تخصصی حلقه اتصال میان سیاستگذار، صنعت و بازار هستند. ما در انجمن انبوهسازان استان تهران بهصورت روزانه با چالشهای واقعی پروژهها، نیازهای سازندگان و فناوریهای جدید در ارتباط هستیم و دقیقاً میدانیم که بازار به چه مهارتهایی نیاز دارد.
وی ادامهداد: به همین دلیل معتقدیم طراحی استانداردهای آموزشی، تدوین سرفصلهای مهارتی، تربیت مربیان تخصصی و حتی ارزیابی صلاحیت نیروها باید با مشارکت تشکلهای حرفهای انجام شود. هرچه فاصله آموزش با نیاز واقعی صنعت کمتر باشد، بهرهوری و کیفیت ساخت نیز افزایش خواهد یافت.
تاثیر توسعه مهارت بر اقتصاد ساختمان
گوران همچنین درخصوص تاثیر توسعه مهارت بر اقتصاد ساختمان گفت: تأثیر آن کاملاً ملموس است. بخش قابل توجهی از هزینههای پنهان پروژههای ساختمانی ناشی از اجرای غیراصولی، دوبارهکاری، پرت مصالح، تأخیر در زمان اجرا و مصرف بالای انرژی است. نیروی متخصص میتواند این هزینهها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
وی اضافهکرد: از سوی دیگر، اجرای درست فناوریهای نوین موجب افزایش عمر مفید ساختمان، کاهش هزینههای نگهداری، ارتقای کیفیت زندگی ساکنان و افزایش ارزش اقتصادی پروژه خواهد شد. بنابراین سرمایهگذاری در مهارت، در واقع سرمایهگذاری برای افزایش بهرهوری و رقابتپذیری صنعت ساختمان است.
کارگروه ملی توسعه مهارت های صنعت ساختمان تشکیل شود
وی در خاتمه تأکیدکرد: اگر امروز از صنعتیسازی، نهضت ملی مسکن، بهرهوری انرژی، کاهش مصرف منابع و توسعه پایدار سخن میگوییم، باید بدانیم که تحقق هیچیک از این اهداف بدون نیروی انسانی متخصص امکانپذیر نیست.
گوران افزود: پیشنهاد ما تشکیل یک کارگروه ملی توسعه مهارت های صنعت ساختمان با مشارکت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان آموزش فنی و حرفهای، وزارت راه و شهرسازی، انجمنهای تخصصی، دانشگاهها و شرکتهای پیشرو است تا نیازهای مهارتی آینده شناسایی، استانداردهای آموزشی بهروزرسانی و مسیر تربیت نیروهای متخصص متناسب با فناوریهای نوین طراحی شود.
وی ادامهداد: صنعت ساختمان آینده برپایه سرمایه انسانی شکل خواهد گرفت. هر اندازه امروز برای آموزش، مهارتآموزی و توسعه دانش فنی سرمایهگذاری کنیم، فردا ساختمانهایی ایمنتر، باکیفیتتر، کممصرفتر و رقابتپذیرتر خواهیم ساخت و این همان مسیری است که ایران برای رسیدن به توسعه پایدار، ناگزیر باید در آن گام بردارد.
گوران بیانداشت: انجمن نیز در تعامل با سازمان فنی و حرفه ای، تفاهم نامه ای را با اداره کل استان تهران منعقد کرده است که در این رابطه نقش خود را بیش از گذشته ایفا کند.