شورای شهر تهران طرحی را پس از اعمال اصلاحات فرمانداری نهایی کرده است که با هدف افزایش تابآوری ساختمانها در برابر حملات نظامی و بحرانهای غیرطبیعی، شهرداری تهران را به اجرای الزامات پدافند غیرعامل در ساختوسازها ملزم میکند؛ طرحی که ایجاد فضای امن ۶ مترمربعی در هر واحد مسکونی را به یکی از الزامات جدید صدور پروانه ساختمانی تبدیل خواهد کرد.
به گزارش روابط عمومی انجمن صنفی کارفرمایی انبوهسازان مسکن و ساختمان استان تهران، در پی تجربه بحرانها و جنگهای اخیر و آشکار شدن آسیبپذیری شهرها و ساختمانها در برابر تهدیدهای نظامی، شورای شهر تهران در صدد الزام شهرداری به اجرای ضوابط پدافند غیرعامل در ساختمانها و طرحهای شهری برآمده است؛ طرحی که با هدف ارتقای تابآوری شهری، کاهش آسیبپذیری ساختمانها و افزایش ایمنی شهروندان، مجموعهای از الزامات جدید را در فرآیند ساختوساز پیشبینی میکند.
این در حالی است که الزامات مرتبط با پدافند غیرعامل از سالها پیش در مبحث ۲۱ مقررات ملی ساختمان پیشبینی شده، اما بخش قابلتوجهی از این ضوابط در طول سالهای گذشته به مرحله اجرا نرسیده است. اکنون شورای شهر تهران با این طرح جدید، درصدد الزام مدیریت شهری به اجرای این تکالیف و فراهم کردن زمینه عملیاتی شدن الزامات ایمنی و پدافند غیرعامل در ساختمانها و فضاهای شهری است.
بر اساس این طرح، تامین سه نوع فضای ویژه شامل پناهگاه خصوصی در ساختمانهای مسکونی، پناهگاه عمومی در سطح شهر و فضای امن در واحدهای مسکونی جدید مورد توجه قرار گرفته است. یکی از مهمترین محورهای طرح، الزام ساختمانهای جدید به پیشبینی فضای امن در داخل هر واحد مسکونی است؛ فضایی که بتواند در شرایط اضطراری و حملات نظامی، امکان حفاظت از ساکنان را فراهم کند.
مطابق ضوابط مطرحشده، فضای امن هر واحد مسکونی باید حداقل ۶ مترمربع مساحت داشته باشد و از نظر سازهای و ایمنی، ویژگیهایی نظیر مقاومت در برابر آتش، حفاظت در برابر ترکش و جلوگیری از انباشت دود را تامین کند. این فضا لزوماً بهعنوان اتاقی مستقل و با کاربری صرفاً پناهگاهی طراحی نمیشود، بلکه میتواند با کاربری معمولی در زندگی روزمره، در شرایط بحرانی به فضای امن تبدیل شود.
در این چارچوب، مقاومسازی فضای موردنظر با استفاده از الزامات فنی، از جمله سازه و دیوارهای بتنآرمه و درهای مقاوم، بهگونهای پیشبینی شده است که ضمن امکان استفاده عادی از فضا، قابلیت حفاظت از ساکنان در زمان وقوع بحران را نیز داشته باشد.
از دیگر محورهای مهم این طرح، تاکید بر عدم جایگزینی جریمه مالی با اجرای الزامات ایمنی است. بر اساس پیشنهاد مطرحشده، در صورت عدم اجرای پناهگاه یا عدم انطباق فضای پیشبینیشده با ضوابط پروانه ساختمانی، دریافت جریمه بهعنوان جایگزین اجرای این الزامات مجاز نخواهد بود و پرونده برای تعیین تکلیف به کمیسیون ماده ۱۰۰ ارجاع میشود.
همچنین در این طرح، سازمان آتشنشانی تهران مسئولیت بررسی، کنترل و نظارت بر انطباق فضای امن با ضوابط و الزامات فنی را برعهده خواهد داشت.